همه چیز درباره سلف کوچینگ / سلف کوچینگ چیست، چه مزایایی دارد و چگونه انجام می‌شود؟

ثنا جهاندار تاریخ 19 آگوست , 2020 دسته بندی : من بهتر از من

بیایید مبحث سلف کوچینگ را با نقل‌قولی از لائوتسه شروع کنیم. لائوتسه یک فیلسوف کهن چینی است. نقل‌قولی از او وجود دارد با این مضمون: «شناخت دیگران، هوش است؛ اما خرد واقعی در شناخت خود است. استاد شدن بر دیگران، قدرت است؛ اما توانمندی واقعی، در رسیدن به مقام استادی خویش است.»

هیچ چیز ناخوشایندتر و ناامیدکننده‌تر از این نیست که یک روز از خواب بیدار شویم و متوجه شویم که به جای یک نفر دیگر زندگی کرده‌ایم. تعداد زیادی از ما انسان‌ها، از خودمان غافل شده‌ایم و به سختی در تلاش هستیم تا به اهداف، رویاها و انتظاراتی که پدرومادر، منتور یا شریک زندگی‌مان از ما دارد، جامه عمل بپوشانیم.

سلف کوچینگ، ابزار و دانش لازم برای شناخت صحیح خودمان و تبدیل شدن به بهترین نسخه خودمان را برایمان فراهم می‌کند.

سرفصل‌هایی در این مقاله به آن خواهیم پرداخت:

  • درآمدی بر کوچینگ
  • سلف کوچینگ یا همان خودراهبری به چه معناست؟
  • سلف کوچینگ چه مزایایی دارد؟
  • مهارت‌های اساسی لازم برای سلف کوچینگ کدامند؟
  • چگونه سلف کوچینگ انجام بدهیم؟
  • و سخن پایانی

درآمدی بر کوچینگ

سلف کوچینگ

پیش‌تر در مقاله کوچینگ به شکل مفصل در مورد مفهوم کوچینگ یا همان راهبری صحبت کرده‌ایم. به شکل خلاصه می‌توانیم بگوییم کوچینگ نوعی از توسعه فردی و حرفه‌ای است که در آن، فرد کوچ‌شونده، با کمک کوچ یا همان راهبر، تغییرات روبه‌جلویی را در زندگی شخصی و حرفه‌ای‌اش ایجاد می‌کند.

در فرآیند کوچینگ، کوچ سوالات زیادی از فرد می‌پرسد، ممکن است این پرسش‌ها، احساسات کوچ‌شونده را تحریک کرده و حتی چند قطعه اشک را روی گونه‌های او بلغزاند، با شنیدن این تعاریف، ممکن است تصور کنید کوچینگ همان مشاوره یا روان‌درمانی است، درحالی‌که چنین نیست. مشاورها از گذشته فرد سوال می‌پرسند و تلاش می‌کنند ریشه ناکامی‌های او را در گذشته پیدا کنند، اما در کوچینگ، کوچ از فرد درباره حال و آینده پرسش می‌کند تا مشخص شود که فرد می‌خواهد به کجا برسد. در کوچینگ، اصل بر این است که خود فرد می‌داند چه چیزی برای او بهتر است و کوچ، مانند چراغ راه، او را در مسیر صحیح رهنمون می‌شود.

برای کسب اطلاعات بیشتر، مقاله آموزشی کوچینگ را مطالعه کنید.

سلف کوچینگ یا همان خودراهبری به چه معناست؟

سلف کوچینگ

کوچینگ مزایای بی‌شماری دارد و شمار بسیار بالایی از انسان‌های موفق جهان، در حوزه زندگی فردی و کسب‌وکاری‌شان، از راهنمایی‌های کوچ بهره می‌برند، اما یک موضوع وجود دارد که قابل کتمان نیست و آن، این است که کوچینگ، هزینه‌بر است.

ممکن است شمایی که به کوچینگ نیاز دارید، به هر دلیلی، امکان مراجعه به کوچ را نداشته باشید. در چنین شرایطی، بهترین کار این است که دست به کار شده و خودتان، به کوچ خودتان تبدیل شوید.

اینجاست که مفهومی به نام سلف کوچینگ یا خودراهبری متولد می‌شود.

وقتی شما تصمیم می‌گیرید که بدون کمک گرفتن از کوچ، روانشناس، درمانگر یا راهنما، تغییرات مثبتی را در زندگی خودتان ایجاد کنید، سلف کوچینگ اتفاق می‌افتد.

 سلف کوچینگ بر این فرضیات بنا شده که: هیچ فردی شما را بهتر از خودتان نمی‌شناسد؛ شما متخصص زندگی و شغل خودتان هستید و از کاردانی و خلاقیت بالایی برخوردار هستید؛ بنابراین با به‌کارگیری تاکتیک‌های صحیح، می‌توانید راهکارهایی را پیدا کرده و با کمک آن‌ها، مشکلاتتان را حل کنید.

اگر به این حوزه علاقمندید، مقاله آموزشی کوچینگ زندگی را مطالعه کنید.

سلف کوچینگ چه مزایایی دارد؟

تعدادی از مزایای سلف کوچینگ به این ترتیب هستند:

  • سلف کوچینگ یا همان خودراهبری، رایگان است. درست است که نکات مثبت مراجعه به یک کوچ، به مراتب از هزینه‌ای که به او می‌پردازید، بیشتر است، ولی به هر جهت، رفتن به جلسات کوچینگ، هزینه‌بر است و ممکن است برخی از افراد، شرایط پرداخت این هزینه را نداشته باشند.
  • حتی اگر به کوچ مراجعه کنید نیز در نهایت، مسائل و مواردی وجود دارند که خودتان باید کشف کنید و در سلف کوچینگ، دقیقا همین اتفاق می‌افتد! در سلف کوچینگ، شما با افزایش سطح خودآگاهی و تأمل در خویشتن، می‌توانید گره‌های کور زندگی‌تان را پیدا کنید، مسئولیت مشکلاتتان را به عهده بگیرید و سکان کشتی موفقیت‌تان را خودتان به کنترل دربیاورید. طی این مسیر، اعتماد به نفس و عزت نفستان بالا می‌رود، نظم و ترتیب و حس مسئولیت‌پذیری‌تان ارتقا پیدا می‌کند و مهارت‌هایی مانند خلاقیت و حل مساله، در شما جوانه می‌زنند.
  • سلف کوچینگ سریع است. فرآیند سلف کوچینگ را شما خودتان، بدون وابستگی به دیگران پیش می‌برید، بنابراین می‌توانید با هر سرعتی که تمایل دارید، این فرآیند را طی کنید.

نکته: مزایای سه‌گانه‌ای که به آن‌ها اشاره کردیم، به‌هیچ‌وجه به این معنا نیستند که سلف کوچینگ می‌تواند جایگزین مراجعه به کوچ شود و همان ارزش‌ها را برای ما به ارمغان بیاورد. گاهی اوقات، لازم است که فرد با یک نفر دیگر، که نگاه دیگری به زندگی دارد، به گفتگو بنشیند. در بسیاری از مواقع، تعدادی مانع بازدارنده ذهنی، که شاید در ظاهر منطقی هم به نظر برسند، فرد را مجاب می‌کنند که نباید در خودش عمیق شده یا در مسیر پیشرفت خودش قدم بردارد. در چنین شرایطی، مراجعه به یک کوچ، می‌تواند بسیار کارساز باشد.

همچنین اگر در حال حاضر، با یک کوچ کار می‌کنید، می‌توانید سلف کوچینگ را نیز در ماجرا دخیل کرده و با توانی مضاعف، در جهت رشد و توسعه خودتان قدم بردارید.

اگر به این حوزه علاقمندید، مقاله آموزشی کوچینگ کسب و کار را مطالعه کنید.

مهارت‌های لازم برای سلف کوچینگ کدامند؟

سلف کوچینگ

برای حرکت در مسیر سلف کوچینگ یا همان خودراهبری، باید خودتان را به سه مهارت اساسی زیر مجهز کنید:

  1.  نظارت بر خود
  2.  دوری کردن از قضاوت
  3. واکنش آگاهانه
  • اولین و کلیدی‌ترین مهارتی که در سلف کوچینگ مورد نیاز است، این است که همانند یک ناظر بیرونی، دنیای درونی، افکار و احساساتتان را مورد نظارت قرار بدهید. شما باید در هر لحظه، متمرکز باشید و آگاهی داشته باشید که چه احساسی دارید و چه فکرهایی در سر شما به این سو و آن سو می‌روند.
  • دومین مهارت، دوری کردن از قضاوت است. نشخوار فکری، حس عدم اطمینان و قضاوت عجولانه را کنار بگذارید، ذهنتان را شفاف کنید و به صورت گام‌به‌گام، مراحل و اقدامات آتی را برای خودتان طراحی کنید.
  • مهارت سوم، به این امر برمی‌گردد که به شکلی هوشیارانه، بهترین جواب و واکنش به موقعیت، مشکل یا چالشی که با آن روبرو هستید را انتخاب کنید. واقعیت این است که بسیاری از انسان‌ها، به اجبار و یا در اثر نیروهای خارجی، در مسیر زندگی به جلو حرکت می‌کنند و در مقابل اتفاقاتی که برایشان می‌افتد، مسئولیت‌پذیر عمل نمی‌کنند. واکنش آگاهانه، نقطه مقابل واکنش غیرارادی به شمار می‌رود و مهارتی گرانبها و پرارزش محسوب می‌گردد.

اگر به این حوزه علاقمندید، مقاله آموزشی مدیریت ذهن را مطالعه کنید.

چگونه سلف کوچینگ انجام بدهیم؟

ما در شکل زیر، 5 گام اصلی برای سلف کوچینگ را معرفی کرده‌ایم. این گام‌ها، نقشه راهی هستند که کمک می‌کنند در زندگی فردی و شغلی، عادات بدتان را کنار گذاشته و یک زندگی شاد، موفق و سازنده را در پیش بگیرید. در ادامه مقاله، هر گام را به تفضیل، بررسی خواهیم کرد.

سلف کوچینگ

گام اول) نقاط ضعفتان را شناسایی کنید

اولین گام برای رقم زدن یک زندگی بهتر، شناسایی افکاری است که شما را از مسیر پیشرفت دور کرده‌اند. یک ذره‌بین به دستتان بگیرید و آن دسته از فکرهای منفی که به صورت خودکار، به ذهنتان می‌آیند را رصد کنید. در ادامه، نمونه‌هایی از فکرهای منفی که باید روی کنار گذاشتن آن‌ها تمرکز کنید را معرفی کرده‌ایم:

  • بله درست است، اما … : سروکله این نوع از فکرها زمانی پیدا می‌شود که شما نخواهید مسئولیت کاری که انجام داده‌اید را بپذیرید.
  • اگه نشه، چی … : سروکله این نوع از فکرها زمانی پیدا می‌شود که شما بخواهید دست به شروع کاری بزنید، ولی مسیری که پیش روی دارید، به شکل دقیق برایتان روشن نباشد و شما تحمل ابهام را نداشته باشید.
  • از پس انجامش برنمی‌آیم… : سروکله این نوع از فکرها زمانی پیدا می‌شود که ترس از شکست داشته باشید و همین ترس، اجازه ندهد در مسیر پیشرفت قدم بردارید.

اگر به این حوزه علاقمندید، مقاله آموزشی خودشناسی را مطالعه کنید.

گام دوم) بین واقعیت و توهم، مرز بکشید

متاسفانه، گروه انبوهی از مردم، به فکرهایشان فکر نمی‌کنند. به صورت ویژه، آن دسته از فکرهایی که به عادت تبدیل شده‌اند و ناخودآگاه در ذهن جاری می‌شوند، همان‌هایی هستند که انسان‌ها را دچار مشکل می‌کنند.

لازم است مقداری آگاهی و هوشیاری به ذهنمان تزریق کنیم. وقتی با مشکل، تعارض یا مانعی روبرو می‌شوید یا احساسات شدیدی را تجربه می‌کنید، بلافاصله از خودتان بپرسید: «آیا من یا یک واقعیت روبرو هستم یا توهم؟»

واقعیت‌ها، پدیده‌هایی هستند که قابل مشاهده و عینی هستند؛ در مقابل، توهم‌ها، بر اساس تعبیرها، تفاسیر، قضاوت‌ها و پیش‌بینی‌هایی که در مورد آینده داریم، شکل گرفته‌اند.

برای نمونه، زمانی که فکری مانند «من از پس انجام این کار برنخواهم آمد» به ذهنتان رسید، بلافاصله از خودتان بپرسید: «آیا این پدیده واقعی است که نخواهم توانست این کار را انجام دهم؟» مادامی‌که ریسک نکرده‌اید، آستین‌هایتان را بالا نداده‌اید و آن کار را انجام نداده‌اید، چنین فکری را باید در دسته توهم‌ها طبقه‌بندی کنید. زمانی می‌توانید چنین فکری را واقعیت تلقی کنید که آن کار را امتحان کرده و در آن، شکست خورده باشید.

گام سوم) گوش کردن به صداهای مزاحم را متوقف کنید

در سلف کوچینگ، شما باید بیاموزید که داشتن تفکر سالم، یک انتخاب است. بعد از آن‌که متوجه شدید توهم‌ها سکان هدایت تفکرات شما را در دست گرفته‌اند، باید دست به کار شوید و جلوی آن‌ها را بگیرید.

توهم‌های منفی‌گرایانه و پر از شک و تردید، مانند پرنده‌هایی هستند که مشغول پرواز هستند و ممکن است از بالای سر شما هم عبور کنند، اما لازم نیست شما برای آن‌ها دانه ریخته و آن‌ها را جلد خودتان کنید. طبیعی است که گاهی اوقات یک فکر منفی وارد ذهنتان شود، ولی شما نباید به آن بال و پر بدهید. اجازه بدهید آن فکر منفی همانند یک پرنده، از بالای سرتان رد شود و برود.

دانستن این حقیقت ساده که شما نباید قربانی فکرهایتان بشوید و در قفس توهماتتان زندانی شوید، می‌تواند یک تجربه آموزنده و روشن‌گر برای ادامه زندگی‌تان باشد.

گام چهارم) کانالتان را تغییر بدهید

بعد از آن‌که آموختید بین واقعیت و توهم، تمییز قائل شوید و چراغ فکرهای غیرارادی و پر از شک و تردیدتان را خاموش کنید، نوبت به یک جایزه می‌رسد و آن، پاک شدن رنگ کشمکش و کلنجار از زندگی است. ما یک تمرین به نام را به شما معرفی می‌کنیم که با کمک آن، می‌توانید فکرهای منفی را شناسایی کرده و متوقف کنید. این تمرین «تغییر دادن کانال» نام دارد.

  1. به یک اتفاق منفی فکر کنید که برایتان پیش آمده است (برای مثال یک لحظه خجالت‌آور یا یک تجربه ترسناک).
  2. سپس، به موضوعی فکر کنید که حس مثبتی را در شما زنده می‌کند (برای مثال، یک خاطره خوب یا یک چشم‌انداز موفق که از آینده برای خودتان متصور هستید).
  3.  یک ورق کاغذ بردارید و روی یک طرف آن، تجربه منفی را یادداشت کنید؛ سپس در سوی دیگر کاغذ، موضوعی را بنویسید که حس مثبتی در شما القا می‌کند.
  4.   حال، به مدت 30 ثانیه، به تجربه منفی‌تان خیره شوید و به خودتان اجازه بدهید که فقط به این تجربه فکر کنید.
  5.  بعد از گذشت 30 ثانیه، صفحه کاغذ را برگردانید و خودتان را ملزم کنید که فقط به اتفاق مثبت بیندیشید.

شاید این تمرین در ابتدا سخت به نظر برسد، ولی با تکرار آسان‌ و آسان‌تر می‌شود. این کار مثل عوض کردن کانال‌های تلویزیونی عمل می‌کند؛ اگر برنامه یک کانال را دوست ندارید، کنترل را بردارید و کانال را تغییر بدهید. هر چه در تمرین «تغییر دادن کانال» ماهرتر شوید، به همان اندازه، توان شما در سلف گوچینگ یا خودراهبری، بالاتر خواهد رفت.

اگر به این حوزه علاقمندید، مقاله آموزشی کنترل ذهن را مطالعه کنید.

گام پنجم) به خودتان انگیزه بدهید

کافی است در حوزه کاری، روابط فردی یا رسیدن به هر هدفی که دارید، احساس شکست کنید. در این صورت، احتمال این‌که از سلف کوچینگ ناامید شده و از تلاش کردن دست بردارید، بالا می‌رود.

در چنین شرایطی، تنها یک ابزار وجود دارد که باعث می‌شود کم نیاورده و مسیرتان را ادامه بدهید و آن، انگیزه است. راهکار این است که هدف‌های بزرگتان را به اهداف کوچک‌تر تبدیل کرده و تمرکزتان را روی پیروزی‌ها و دستاوردهای کوچک متمرکز کنید.

اگر به این حوزه علاقمندید، مقاله آموزشی  انگیزه را مطالعه کنید.

سخن پایانی

کسانی را تصور کنید که مدام پایشان را به زمین می‌کوبند، از زمین و زمان ناله می‌کنند، مسئولیت مشکلاتشان را نمی‌پذیرند و بدون هیچ تلاشی، فقط منتظر هستند تا معجزه‌ای شود و مشکلات خود به خود رفع شوند. به نظر شما، این افراد توانسته‌اند به یک بزرگسال بالغ و مسئولیت‌پذیر تبدیل شوند یا هنوز مانند یک کودک خردسال، نابالغانه رفتار می‌کنند؟ طبیعتا چنین افرادی، حتی اگر از نظر ظاهری، بزرگ شده باشند، هنوز نتوانسته‌اند به بلوغ کافی برسند.

سلف کوچینگ، یک فرمول سه جزئی مهم دارد. این فرمول سه جزئی را همواره به خاطر داشته باشید:

  • این افسانه که دیگران می‌توانند شما را «نجات» بدهند را از ذهنتان بیرون کنید. درست است که متخصصان این حوزه می‌توانند تاثیرات عمیقی روی شما داشته باشند، ولی، این خود شما هستید که باید اصل کار را انجام بدهید
  • شما باید مسئولیت تمامی تغییرات فردی‌تان را بپذیرید
  • شما باید قبول کنید که صاحب قدرت انتخاب هستید

سلف کوچینگ، یک راهکار ساده است که نیاز به هیچ واسطه‌ای ندارد و شما می‌توانید بدون هیچ محدودیت زمانی و مکانی، از همین اکنون، نسبت به اجرای آن اقدام کنید.

ما در مجموعه یک پله بالاتر، خواهان موفقیت تک‌تک شما هستیم، از این رو، مجموعه دروسی را تهیه کرده‌ایم با نام‌های من بهتر از من و جعبه ابزار موفقیت. این دروس غیر حضوری، به شما کمک می‌کنند تا مسیر رشد و توسعه فردی را به تنهایی و سریع‌تر از افراد دیگر، پشت سر بگذارید.

اگر پرسش یا تجربه‌ای در مورد سلف کوچینگ دارید، دیدگاهتان را زیر همین مقاله با ما و سایر خوانندگان به اشتراک بگذارید؛ پاسخگویتان خواهیم بود.

اشتراک گذاری :