چگونه بدون عذاب وجدان، اخراج کنیم؟ مراحل گام به گام اخراج کارمندان 

ثنا جهاندار تاریخ 28 جولای , 2020 دسته بندی : رهبری و مدیریت , سیستم و سازمان

اگر مدیر یک کسب و کار یا سازمان هستید، باید بدانید که همیشه همه چیز طبق روال پیش نمی‌رود. شما با هزاران امید و آرزو، آگهی استخدام منتشر می‌کنید، با مراجعان مصاحبه انجام می‌دهید، یک فرد را از بین آن‌ها گلچین می‌کنید و به خوبی و خوشی مشغول کار می‌شوید، ولی ممکن است روزی برسد که ناچار بشوید روبروی همان کارمند نشسته و خبر اخراج را به او بدهید. اما اخراج کارمندان نیز همانند استخدام آن‌ها، فنون و تکنیک‌های خودش را دارد.

اگر به این حوزه علاقمندید، مقاله آموزشی استخدام و جذب نیرو را مطالعه کنید.

کارمندان و کارکنان، به دلایل مختلفی از یک سازمان جدا می‌شوند. برخی بعد از طی دوری کاری تعیین‌شده، بازنشسته می‌شوند و کارشان را در سازمان به سرانجام می‌رسانند. برخی دیگر، با هر انگیزه‌ای، خودشان تصمیم می‌گیرند استعفا بدهند و با سازمان قطع همکاری کنند. اما دلیل سوم، این است که کارمند، به اجبار و بدون خواست خودش، از شرکت اخراج می‌شود.

اخراج کارمندان

خود اخراج نیز انواع مختلفی دارد؛ برخی مواقع، مدیران در راستای کاهش هزینه‌ها و به جهت مازاد بودن بودن نیرو، کارمندان را تعدیل می‌کنند. گاهی نیز مدیران چون می‌بینند یک کارمند دچار خطایی شده یا در انجام وظایف خودش، عملکرد ضعیفی از خودش به جا گذشته، تصمیم به اخراج او از سازمان می‌گیرند.

ما در این مقاله، روی گزینه آخر تمرکز کرده‌ایم، جایی‌که سازمان، علیرغم نیاز به کار کارمند، به جهت بروز خطا یا عملکرد نامطلوب، مجبور می‌شود او را اخراج کند.

با ما باشید تا سفر نه چندان خوشایند اخراج کارمندان را به صورت گام به گام، به شما شرح بدهیم.

قابل درک است که بعد از رساندن خبر اخراج به کارمندان و دیدن ناراحتی آن‌ها، عذاب وجدان بگیرید و خودتان را در موجی از انرژی منفی غرق کنید؛ اما اگر از گام‌های ارائه‌شده در این مقاله پیروی کنید، می‌توانید مطمئن باشید که تمام راه‌ها را امتحان کرده‌اید و هیچ چاره‌ای جز اخراج نداشته‌اید؛ بدین ترتیب، عذاب وجدان کمتری را تجربه خواهید کرد.

اگر به این حوزه علاقمندید، مقاله آموزشی مدیر موفق را مطالعه کنید.

چه زمانی یک کارمند مستعد اخراج می‌شود؟

اساسا شما زمانی می‌توانید نسبت به اخراج کارمند اقدام کنید که او:

  1.  از قوانین و هنجارهای سازمان پیروی نکند
  2.  انگیزه کافی برای کار کردن نداشته باشد
  3.  به بهره‌وری کسب و کار لطمه وارد کند
  4. همیشه ردپایی از او در موضوعات حاشیه‌ای و شایعه‌پراکنی‌ها دیده ‌شود
  5. باعث ترویج خشونت در محل کار شود

اگر کارمندی با این مشخصات دارید، نباید عجله کنید. هر کارمندی، به منزله سرمایه‌ای گرانبها برای سازمان است؛ این وظیفه شمای مدیر است که توانمندی‌های بالقوه هر کارمند را به بالفعل مبدل سازید.

به عنوان یک نکته بخاطر داشته باشید:

بیشتر اخراج‌ها، ریشه در ناکارآمدی مدیریت دارند نه ضعف کارمند.

اگر به این حوزه علاقمندید، مقاله آموزشی اشتباهات مدیران را مطالعه کنید.

پیش از اقدام به اخراج کارمند، باید حوصله به خرج داده و مراحل زیر را پشت سر بگذارید:

اخراج کارمندان

  1. کارمند را به دفتر کارتان فرا بخوانید و به شکل خصوصی با او صحبت کنید
  2.  به کارمند بابت اشتباهی که از او سر زده اخطار بدهید
  3. او را توجیه کنید که قصور یا رفتار اشتباه او، چه پیامدهای بدی برای سازمان به همراه دارد
  4.  به او آموزش بدهید که به جای رفتار ناصحیح، چه رفتار صحیحی را باید جایگزین کند
  5. آموزش او را برای یک دوره زمانی مشخص، برای مثال یک الی دو ماه مورد پیگیری قرار بدهید
  6.  به او هشدار بدهید که اگر رفتار صحیح را در پیش نگیرد، تصمیم به اخراج او خواهید گرفت
  7. داشته‌ها و نقاط قوت کارمند را به او یادآوری کنید تا انگیزه بگیرد و آگاه شود که او را زیر نظر دارید
  8. گفته‌ها و شنیده‌هایتان را در قالب مدرک، ثبت و ضبط کنید

اگر در مواجهه با یک کارمند، تمامی مراحل پیشین را پشت سر گذاشتید و نتیجه مثبتی حاصل نشد، طبیعتا به نقطه‌ای خواهید رسید که باید کارمند را اخراج کنید.

اما بهترین شیوه برای دادن خبر اخراج به کارمندان چگونه است؟

اخراج کارمندان

1) خبر اخراج را خودتان به کارمند بدهید

توصیه می‌کنیم حتما خبر اخراج را شخصا و در یک جلسه حضوری به کارمند بگویید. نیازی به مقدمه‌چینی و گفتن جملات همدردی و غیره نیست. اگر شما مدیر خوبی بوده باشید و قبلا تلاش خود را برای همراه کردن و آموزش کارمند انجام داده باشید، او به خوبی دلیل اخراج خود را می‌داند و نیازی به مقدمه‌چینی و دلیل و برهان آوردن نیست. در غیر اینصورت، اگر تلاشی برای بهبود کارمند نکرده‌اید و برای رشد او وقت و انرژی نگذاشته اید، مجاز به اخراج نیستید.

2) وارد بحث و جدل نشوید

در جلسه اخراج به هیچ وجه وارد بحث و جدل با کارمند اخراج‌شده نشوید. دلیل و برهان‌های بیخودی نیاورید و سعی کنید تا حال فرد را به خوبی درک کنید. با رک و رو راست صحبت کردن به فرد کمک کنید تا موقعیت را به خوبی درک کند.

3) از تصمیم خود بر اخراج بر نگردید

ممکن است در جلسه اخراج، کارمند سعی در راضی کردن شما برای ادامه کار داشته باشد و یا شما را احساساتی نماید تا از سر دلسوزی بخواهید از تصمیم خود بر اخراج کارمند منصرف شوید. توصیه می‌کنیم به هیچ وجه این اشتباه را دوباره تکرار نکنید. هر چه باشد، شما گام‌های قبلی را پشت سر گذاشته و حجت را بر او تمام کرده‌اید.

4) با کارمند اخراج شده همدلی کنید

به هر ترتیب کارمندی که اخراج شده است ممکن است دچار فروپاشی عاطفی شود. ممکن است عصبانی شود، ممکن است گریه کند و هر رفتار احساسی دیگری ممکن است از وی سر بزند. شما باید او را درک کنید و در آرامش با او همدلی کنید. شما به هیچ وجه عصبانی نشوید، به هیچ وجه داد و فریاد و رفتار قهرآمیز نداشته باشید.

اگر به این حوزه علاقمندید، مقاله آموزشی مدیریت سازمان را مطالعه کنید.

سخن پایانی

ممکن است در مراحل پیش از اخراج کارمندان، متوجه بشوید که مساله از کارمند نبوده و ریشه مشکل به سیستم کسب و کار یا استراتژی شما برمی‌گردد؛ به همین دلیل، توصیه می‌کنیم به عنوان مدیر، روی احساسات و گفته‌هایتان کنترل داشته باشید، سریع از کوره در نروید و پیش از هر اقدامی، تمامی جوانب را بسنجید.

اگر ویژگی‌های شخصیتی یا مهارت و تخصص کارمند با جایگاه شغلی موردنظر هماهنگی ندارد، به هنگام اخراج، حتما به او یادآوری کنید که در حوزه یا شرکت دیگری می‌تواند موفق‌تر ظاهر شود. اگر امکان‌پذیر بود، به عنوان معرف او را به شرکت یا کسب و کار مناسب معرفی کنید.

مجموعه یک پله بالاتر، مرجع آموزش‌های تخصصی در حوزه مدیریت کسب و کار به شمار می‌رود و درسی تهیه کرده تحت عنوان بسته جامع مدیر بی‌نظیر که زیرمجموعه دروس رهبری و مدیریت این مجموعه به شمار می‌رود. در این بسته جامع، دستورالعمل جامع و کامل تبدیل شدن به یک مدیر حرفه‌ای و کاربلد توضیح داده شده است.

استفاده از این بسته جامع به تمام مدیران عامل، مدیران ارشد، مدیران میانی، سرپرستان و تمام کسانی که به نوعی در جایگاه مدیریتی فعالیت می‌نمایند، قویا توصیه می‌شود.

شما می‌توانید با کلیک روی این لینک، بسته جامع مدیر بی‌نظیر و 6 درس مدیریتی دیگر را یک‌جا، با تخفیف ویژه خریداری نمایید.

آیا تاکنون مجبور به اخراج کارمندان شده‌اید؟ آیا خودتان به عنوان کارمند، طعم اخراج از یک کسب و کار را چشیده‌اید؟ نظرات و تجربیاتتان را زیر همین مقاله، با ما و سایر خوانندگان به اشتراک بگذارید.